تب کردن سگ ممکن است نشانه بیماری یا حالت خاصی باشد ، پس بهتر است شما نشانه های تب را در سگ بدانید تا متوجه بیمار بودن سگ خود شوید .

نشانه های تب

سگ ها در هنگامی که تب دارند رفتار های متفاوتی از خود نشان میدهند . یک سگ سالم بازی کرده و با اشتها غذا میخورد و بسیار پر انرژی است ولی یک سگ تب دار کسل و بی حوصله است و از خوردن و بازی کردن اجتناب میکند . در این حالت سگ بیشتر میخوابد و خود را از خانواده اش پنهان میکند .اگر به پوستش دست بزنید متوجه خواهید شد که نسبت به همیشه گرم تر و بینیش خشک و داغ است . پشت گوشهایش هم گرمتر از مواقع عادی است .

درجه حرارت عادی سگ’

درجه حرارت عادی یک سگ ۱۰۰ تا ۱۰۲ درجه فارنهایت ( ۳۷ تا ۳۸ درجه سانتیگراد ) است . اگر دمای بدن سگ از این میزان بالاتر است سگ تب دارد .

اندازه گیری درجه حرارت بدن سگ

شما میتوانید از دماسنج های مختلفی برای تعیین درجه حرارت بدن پت خود استفاده کنید . بهترین نوع دماسنج برای پت ها دماسنج های گوشی و مقعدی هستند .دماسنج های گوشی ممکن است نتیجه غلطی را به شما بدهند زیرا سگ در هنگام اندازه گیری درجه حرارت بدنش تکان میخورد و دماسنج نمیتواند به درستی کار کند ، پس بهتر است از دماسنج های مقعدی استفاده کنید . پس از اندازه گیری درجه حرارت بهتر است به سگ جایزه کوچکی بدهید .اگر متوجه نشانه های تب در سگ شدید دمای بدن او را دوبار در روز یکبار در صبح و یکبار در بعد از ظهر اندازه گیری کنید و همیشه یک دماسنج را در جعبه کمک های اولیه سگ خود بگذارید .

علت های تب کردن سگ

با دانستن علت های تب میتوانید در مورد تشخیص بیماری های احتمالی سگتان به نتیجه صحیح تری برسید . تب نشانه مشکلات زیادی مانند گرمازدگی ، عفونت یا سوءهاضمه باشد .سگ شما ممکن است حالت تهوع ، حملات عصبی و اسهال داشته باشد ، امکان وجود خون در استفراغ یا مدفوع سگ نیز هست .

روش های بهبود حال سگ

شما باید همیشه برای درمان این حالت در سگها و دانستن علت آن به دامپزشک مراجعه کنید ولی برای کنترل دمای بدن حیوان انجام این کار نیز توصیه میشود :به سگتان اجازه دهید استراحت کند و او را به اتاقی آرام ، ساکت و راحت ببرید . میتوانید برای پایین آوردن درجه حرارت از کمپرس آب سرد استفاده کنید .

رژیم غذایی او را به غذاهای مایع تغییر دهید زیرا سگ در هنگام بیماری استفاده از این غذا ها را ترجیح میدهد . به او مقدار زیادی آب بدهید زیرا تب موجب از بین رفتن آب بدن او میشود .با دامپزشک درباره حال سگ مشورت کنید و مقداری از ادرار و مدفوع سگ را جهت انجام آزمایش نگه دارید .

منبع:drhooman.com

درمان هاری :

هر چند بیمار مبتلا به هاری پس از ظهور علائم بالینی قاعدتاَ محکوم به مرگ می باشد ولی بدلیل اینکه سه مورد بهبودی از بیماری در انسان و موارد بیشتری در حیوانات گزارش شده است . بیمار را باید تحت مراقبت های ویژه قرار داد به این ترتیب که او را در یک اطاق کم نور در محلی بی سر و صدا و ساکت و آرام بستری نموده اقدامات زیر را انجام داد  :

تامین تعادل الکترولیتی .
تزریق داروهای آرامبخش و ضد تشنج .
تزریق آنتی بیوتیک در صورت وجود عفونت .
ساکشن مواد ترشحی از ریه و باز نگهداشتن راههای تنفسی و در صورت امکان استفاده از دستگاه ریه مکانیکی .
نکته :

افرادی که از بیماران هار مراقبت می نمایند باید قبلاَ بر علیه بیماری هاری واکسینه شده باشند و در تمام مدت تماس از ماسک ، دستکش ، عینک ، و گان استفاده نمایند . ضمناَ تمام کسانی که با بیمار هار تماس مخاطی داشته یا در معرض تماس با بزاق و تراوشات دهان بیمار قرار گرفته اند علی الخصوص که دارای زخم باز یا ترک خوردگی در دست و پا باشند اگر قبلاَ واکسینه نشده اند باید یکدوره کامل واکسن (پنج نوبت) تزریق نمایند .

جسد شخص فوت شده از بیماری هاری نباید بطور معمول کفن و دفن شود بلکه باید جسد را پس از ضد عفونی در یک قطعه بزرگ نایلون ضخیم غیر قابل نفوذ پس از پاشیدن پودرهای ضد عفونی کننده پیچیده و به صورت بسته بندی دفن بهداشتی نمایند .

اقدامات درمان پیشگیری در مورد افراد حیوان گزیده  :

افرادی که مورد گاز گرفتگی حیوانات قرار می گیرند اگر بلافاصله و در اسرع وقت به مراکز درمان پیشگیری مراجعه و تحت اقدامات درمان پیشگیری قرار گیرند می توان از ابتلای به بیماری هاری در آن ها جلوگیری کرد .

این اقدامات عبارتند از  :

۱ - زدودن و خارج ساختن ویروس هاری از محل زخم :

مهم ترین قسمت پیشگیری از هاری (تا ۵۰%) رعایت کامل همین نکته است . برای این کار لابلای زخم را با آب تمیز و صابون (با استفاد ه از برس) حداقل به مدت ۵ تا ۱۰ دقیقه عمیقا ً شسته و در جریان آب روان قرار دهید .

۲ - خارج کردن کف صابون از لابلای زخم :

با استفاده از شلنگ آب یا پیستوله آب پاش و بوسیله برس کف صابون را از لابلای زخم خارج کنید ؛ زیرا باقی ماندن صابون ، بعضی مواد ضد عفونی کننده را که بدنبال شستشو مورد استفاده قرار خواهد گرفت خنثی می کند .

۳ - قطع کامل قسمت های له شده و نکروزه

۴ - ضد عفونی زخم با الکل ۴ تا ۷۰ درجه

۵ - زخم حیوان گزیدگی را نباید بخیه زد ، چون ویروس هاری بیهوازی بوده و در مقابل نور و اکسیژن هوا خاصیت حیاتی خود را از دست می دهد . البته در مورد زخم های بسیار عمیق که شریان های خونریزی دهنده دارند استثنائاً می توان شریان را بخیه زد که در این صورت می بایستی مقداری سرم ضد هاری را در داخل زخم انفیلتره نمود .

۶ - تزریق سرم ضد هاری  : بخصوص در گزش توسط حیوانات وحشی ، متواری شدن حیوان مهاجم ، زخم های عمیق و متعدد بویژه در ناحیه سر وصورت و گردن یا نوک انگشتان (۲۰ واحد به ازای هر کیلو گرم وزن ، نصف دوز محاسبه شده در عضله و نصف دیگر در داخل و اطراف جراحت . اگر این ذوز بیش از ۵ میلی لیتر باشد در دو محل جداگانه تزریق گردد) .

۷ - تزریق واکسن ضد هاری  :

در پنج نوبت در روز های ۰ ـ ۳ ـ ۷ ـ ۱۴ ـ ۳۰ ( + ۹۰ ) حتماً در عضله دلتوئید ، در اطفال کمتر از ۲ سال در ناحیه فوقانی جانبی ران (۷ تا ۱۰ روز بعد از واکسیناسیون آنتی بادی در بدن شخص ظاهر می شود) .

نکته  : در افراد زیر ، دوز اولیه واکسن به ۲ برابر افزایش می یابد :

بیماری مزمن (نظیر سیروز کبدی)
نقص ایمنی مادر زادی یا ابتلا به ایدز
مصرف کورتیکو استروئید ها و داروهای ضد مالاریا
فقر غذایی
مرا جعه با تاخیر (۴۸ ساعت یا بیشتر)
در افرادیکه تزریق واکسن و سرم لازم باشد ولی سرم در دسترس نباشد .

عوارض واکسن  : ندرتاً سرخی و تورم ناحیه تزریق ، تورم غدد لنفاوی مجاور و گاهی سردرد ، سرگیجه ، تهوع ، درد های عضلانی ، خارش و کهیر (که با مصرف آنتی هیستامین و کورتون و اپی نفرین برطرف خواهد شد) آنسفالیت ، بسیار ندرتاً ۱ تا ۴ هفته بعد از واکسیناسیون .

۸ -  تزریق سرم و واکسن ضد کزاز

۹ . آنتی بیوتیک تراپی :

به منظور پیشگیری از عفونت های ثانویه (پنی سیلین ، آموکسی سیلین ، سفالکسین) به مدت ۷ الی ۱۰ روز .

۱۰ - تحت مراقبت قرار دادن حیوان مهاجم  به مدت ۱۰ روز :

اگر حیوان تلف شد ، واکسیناسیون تا آخر ادامه می یابد، و اگر سالم بود حیوان مسلماً هار نیست و ادامه واکسیناسیون لازم نیست .

۱۱ - نمونه برداری از حیوان مهاجم مشکوک .

برنامة کنترل و پیشگیری در سطح مراکز بهداشتی درمانی

۱ - آموزش مردم در زمینة اهمیت بیماری ، راههای سرایت و راههای جلوگیری از ابتلا به بیماری

۲ - ایجاد هماهنگی بین واحدهای مختلف مستقر در سطح منطقه از قبیل شهرداری ، دامپزشکی ، محیط زیست ، بخشداری و . . . جهت اقدامات مربوط به بهسازی محیط و جمع آوری و دفن صحیح زباله ، اتلاف سگهای ولگرد و …

۳ - جلب همکاری و مشارکت مردم در زمینه جمع آوری و دفن صحیح زباله

۴ - آموزش دامداران و روستائیان در زمینه همکاری با مسئولین دامپزشکی جهت شناسایی و قلاده زدن و واکسیناسیون سگ های خانگی و گله علیه هاری

۵ - آموزش دامداران در زمینه عدم کشتارهای غیر مجاز

نکات مهم در پیشگیری از هاری

۱ - تحت نظر گرفتن فقط برای سگ و گربه اهلی است  و در حیوانات دیگر که دوره کمون متغییر دارند مصداق ندارد .

۲ - اگر واکسن تمام شده بود ، سرم را تزریق کرده و بعد از رسیدن واکسن ، دوز اولیه را ۲ تا ۳ برابر و در جاهای مختلف بدن تزریق کنید .

۳ - اگر سرم تمام شده بود و تزریق سرم لازم بود دوز اولیه واکسن را ۲ برابر تزریق نمایید .

۴ - سرم هاری و سرم کزاز بایستی دور از محل واکسن همنام خود تزریق شوند .

۵ - گزش موش خانگی و موش صحرایی و خرگوش نیاز به درمان هاری ندارد . ولی به شستشو ، واکسن کزاز و آنتی بیوتیک نیاز دارد .

۶ - در صورت وجود حساسیت قبلی به آنتی بیوتیکها (کلر تتراسایکلین، استرپتومایسین ، نئومایسین و آمفوتریسین B) واکسن هاری با احتیاط مصرف شود و در صورت بروز حساسیت به این آنتی بیوتیکها یا پروتئین مرغی واکسن ، از آمپولهای آنتی هیستامین ، اپی نفرین و کورتیکواستروئیدها استفاده شود .

۷ - در ایران تا بحال هاری در خفاش گزارش نشده است ولی در کشورهای دیگر مثل آمریکا از منابع اصلی است .

۸ - پنجه کشیدن گربه (به علت لیسیدن پنجه) همانند گاز گرفتگی در نظر گرفته میشود و درمان هاری لازم خواهد داشت .

۹ - از مصرف کورتون و داروهای مضعف ایمنی تا یک ماه پس از آخرین دوز واکسن خودداری شود .

۱۰ - از مصرف ویالهای سرمی با تغییر رنگ خودداری شود .

۱۱ - گاو ، گوسفند ، شتر یا بزی که توسط حیوان هار گزیده شده، باید هرچه زودتر (حداکثر در یک هفته) زیر نظر دامپزشک ذبح شده و طبق نظر دامپزشک عمل شود .

۱۲ - عوارض واکسن ضد هاری نادر بوده و گاهی سبب سرخی و تورم ناحیه تزریق ، تورم غدد لنفاوی مجاور ، سر درد ، سرگیجه ، تهوع ، دردهای عضلانی ، خارش و کهیر می شود . انسفالیت بسیار نادر بوده و در صورت بروز ۱ تا ۴ هفته بعد رخ می دهد .

۱۳ - عوارض سرم ضد هاری نیز نادر بوده ، گاهی سبب تب و کمی درد می شود (آنافیلاکسی ، تورم عصبی عروقی و عوارض کلیوی بسیار نادر است) .

۱۴ - در زنان حامله و افراد حساس به پروتیین مرغی ، از واکسن PCEC استفاده نشود و در عوض از واکسنهای VERO یا HDC استفاده شود (بقیه درمان مثل فرد بدون بیماری قبلی است) .

۱۵ - اگر فرد گزیده شده پس از ۷ روز از زمان گزش مراجعه کند تزریق سرم هاری ارزشی ندارد .

محل تزریق واکسنها و سرمها در بیمارگزیده شده

واکسن کزاز (پشت بازو)
نصف سرم هاری در باسن (نصف دیگر در محل گزش)
واکسن هاری فقط در عضله دلتوئید
سرم کزاز در باسن
واکسن هاری در کودک زیر ۲ سال (ناحیه فوقانی خارجی ران)

منبع:پرشین کلینیک

هاری در حیوانات(ادامه)

کلیه حیوانات خونگرم پستاندار اهلی و وحشی اعم از گوشتخوار ، علفخوار ، پرندگان و خفاش ها نسبت به بیماری هاری حساس هستند که این تعداد میزبان های مختلف موجب گسترش وسیع بیماری شده است . مسئله هاری شهری در ایران بیشتر مربوط به سگ و در موارد کمی گربه و سایر حیوانات است .

علائم بیماری در حیوانات

دوره نهفتگی در سگ و گربه معمولا ً ۲ تا ۳ هفته و گاهی چند ماه است . در حیوانات دیگر دوره کمون بر حسب نوع حیوان فرق می کند و در غیر گوشتخواران طولانی تر از گوشتخواران می باشد . نکته جالبی که باید به آن اهمیت داده شود این است که در سگ و گربه ۳ تا ۱۰ روز قبل از علائم بالینی (بندرت بیشتر از ۳ روز) ویروس در بزاق حیوان وجود دارد و می تواند بیماری را انتقال دهد . به عبارت دیگر اگر سگ و گربه در زمان گزش آلوده به هاری باشند علائم بالینی حداکثر ۵ تا ۸ روز بعد در حیوان ظاهر خواهد شد . خوشبختانه با بررسی هائی که توسط کارشناسان انستیتو پاستور ایران در نقاط مختلف کشور بر روی خفاش ها به عمل آمده تا کنون مورد مثبتی مشاهده نشده است .

علائم بیماری در حیوان

اولین علامت بیماری در رفتار و عادات حیوان می باشد، بطوریکه یا :

- بیش از اندازه به صاحب خود انس و الفت پیدا می کند و مثل اینکه از او استعانت می طلبد

- عصبانی و بد خو گردیده غذای خود را بخوبی نمی خورد .

پیشرفت بیماری در موارد کمی به صورت فلجی (هاری ساکت) در آمده حیوان به گوشه ای پناه برده ابتدا دست ها سپس پاها و بعد سایر اندام ها فلج شده و در اثر فلج دستگاه تنفس تلف می شود .

ولی در بیشتر مواقع پس از گذشت دوره تغییر رفتار، حیوان پریشان و مضطرب و کم کم به صورت وحشی و درنده در آمده به گاز گرفتن سنگ و چوب و اشیا مختلف پرداخته و خانه خود را ترک و بدون مقصد به هر جا می رود و به هر کس و هر حیوان که سر راه او باشد حمله می کند . پس از مدتی در اثر دوندگی زیاد و گرسنگی و تشنگی به علت عدم امکان بلع کف از دهانش سرازیر شده و مرتبا َ به زمین می خورد . صدای پارس حیوان خشن و ناموزون و بریده و حالت درندگی در چهره اش هویدا می باشد .

سگ ها اغلب به وسیله مردم کشته می شود و اگر فرار کند بزودی در اثر فلج دستگاه تنفسی خواهد مرد . گربه پس از طی دوره کمون به محل تاریکی می رود و اگر با چراغ به آن جا بروند به افراد حمله می کند و در مورد هاری پنجه های گربه مثل دندان سگ یا گرگ عمل می کند زیرا گربه دائماَ مشغول لیسیدن پنجه هایش می باشد و مرتب پنجه ها آلوده به بزاق می شوند و موقع پنجه کشیدن بر روی دست و پا یا صورت انسان بیماری را ا زراه خراش انتقال می دهد .

در حیوانات نشخوار کننده علائم هاری متفاوت است ولی همگی مشکلاتی از نظر بلع پیدا می کنند و آب و کف از دهانشان سرازیر می شود . در چنین مواردی به هیچوجه نباید دست را داخل دهان حیوان کرد .

در روباه ها گاهی دوره کمون طولانی شده و در این مدت به صورت ناقل سالم در می آیند . در خفاش ها نیز چنین است و گاهی دوره کمون تا یک فصل طول می کشد و در تمام این مدت حتی بدون اینکه دارای تیتر آنتی بادی باشند بیماری را انتقال می دهند . مقدار بزاقی که گرگ دفع می کند خیلی بیشتر از سگ می باشد . ضمناَ در یک بررسی سگی که با ویروس نوع اتیوپپی آلوده شده بود پس از ظهور علائم بالینی به تدریج بهبودی یافته و به تناوب مدت ۳۰۵ روز ویروس رادر بزاق خود داشته . پس امکان ناقل سالم بودن در سگ هم وجود دارد .

علائم بیماری در انسان

بیماری در انسان دارای ۴ مرحله است که عبارتند از :

الف  : دوره کمون بیماری :

بین ۲ تا ۸ هفته و گاهی کمتر تا ۵ روز و به طور نادر تا ۱ سال و بیشتر

عوامل موثر در دوره کمون :

فاصله محل گاز گرفتگی تامغز : هر چه این فاصله کمتر باشد بیماری زودتر ظاهر خواهد شد .
وسعت جراحات : هر چه وسعت جراحات بیشتر باشد انتشار ویروس بیشتر و دوره کمون کوتاه تر خواهد بود .
نوع حیوان مهاجم : گاز گرفتگی به وسیله حیوانات وحشی خصوصاَ گرگ خطرناک و سریع الانتشارتر از گزش حیوانات اهلی است .
کیفیت محل گاز گرفتگی : گاز گرفتگی هایی که از روی لباس انجام گیرد دوره کمون بیشتری از موارد مشابه در نقاط عریان بدن را خواهد داشت .سن : در بچه ها دوره کمون کوتاه تر از بزرگسالان می باشد .عوامل دیگر : عوامل دیگری مثل حدت ویروس و راه ورود ویروس در دوره کمون بیماری موثرند ( اگر ویروس ا زراه تنفس وارد شوند دوره کمون کوتاه تری خواهد داشت ) .
ب : دوره مقدماتی بیماری :

این دوره ۲ تا ۳ روز قبل از ظهور علائم اصلی بیماری بوده و دوتا سه روز و گاهاَ یک هفته تا ده روز بطول می انجامد .

نشانه های مهم این دوره

خستگی ، بی اشتهایی ، افسردگی ، بیقراری ، تف اندازی ، سوزش و خارش و گاهی درد محل گزیدگی ، هیجان ، تحریک پذیری ، بی خوابی ، تب و دردهای شکمی .

ج : دوره بر انگیختگی

مهم ترین علائم :

تحریک پذیری شدید، بیمار در اثر کوچکترین صدا یا نور یا سایر محرک هابه شدت متشنج شده و دچار انقباضات شدید عضلانی شده، خود را به در و دیوار زده و اطراف دهان را کف می پوشاند .

عطش، بیمار عطش فراوان داشته ولی به علت انقباض عضلات گلو قادر به نوشیدن آب نمی باشد و هنگام نوشیدن عق می زند و احساس خفگی می نماید .

هیدروفوبی (فرار از آب) ، بیمار بادیدن یا شنیدن صدای آب به شدت تحریک می گردد .آئروفوبی ، عبور هوا از روی صورت نیز باعث تحریک بیمار می شود .

نکته :

انسان هار بطور کلی نسبت به تمام محرک های فیزیکی، شیمیایی، حسی، بویایی عکس العمل شدید نشان می دهد ولی این عکس العمل ها و رفتار های تهاجمی ۱ تا ۵ دقیقه بیشتر طول نکشیده و در فواصل پیدایش آن ها بیمار خسته و کوفته ، آرام و بیحال بر روی تخت یا زمین می افتد .

صدای بیمار خشن ، لب ها برگشته ، نگاه او ثابت و متحیر و مردمک چشم متسع و اشک از چشمان وی سرازیر می شود، گاهی حالت لوچی ظاهر می گردد .

غالباَ استفراغ شدید و خون آلود وجود دارد .
قدرت تکلم از بیمار سلب شده صدائی شبیه به صدای حیوان مهاجم از خود در می آورد .
درجه حرارت بدن کمی بالا می رود و ندرتاَ به ۴۰ درجه می رسد، عرق در ابتدای بیماری زیاد است ولی به تدریج کم می شود .

د : دوره اغماء :

بیمار به تدریج با افزایش و تشدید انقباضات عضلانی و نخوردن غذا و نیاشامیدن آب ناتوان و فرسوده شده و در اثر انقباضات شدید عضله قلب و بالاخره فلج دستگاه تنفسی فوت می نماید . ضمناَ نوع فلج در بیمار هار از نوع بالارونده و قرینه می باشد به همین جهت گاهی با بیماری گیلن باره اشتباه می شود . نکته جالب اینکه از ابتدا تا انتهای بیماری هوش و هواس بیمار پابرجا بوده و به اطرافیان خود با ایما و اشاره توصیه می کند که به او نزدیک نشوند و این یک معیار تشخیص برای پزشک معالج می باشد .

هـ  : مرحله مرگ

تشخیص هاری :

مورد مظنون (Suspected)  :

هر نوع تماس مشکوک انسان با بزاق حیوان ( تا مدت حداکثر ۱۴ روز در گوشتخواران و ۳ الی ۴ ماه در علفخواران ) به عنوان حیوان گاز گرفتگی و مشکوک به هاری بوده بایستی ثبت و گزارش گردند .

تشخیص محتمل (Probable)  :

بروز علائم بالینی آنسفالو میلیت (ترشح بزاق، سر درد، هیدروفوبی، فتوفوبی و . . .) با توجه به سابقه بیمار (تماس با بزاق حیوان و یا گزش و یا پیوند عضو) .

تشخیص قطعی (Define)  : جداکردن ویروس از مغز و یا بزاق و یا پوست ناحیه گردن و یا مشاهده اجسام نگری درسلولهای عصبی مغز .

توضیح  : کلیه موارد ب و ج (محتمل و قطعی) می بایستی به عنوان مورد هاری ثبت و ضمن گزارش تلفنی فوری در آمار ماهیانه نیز منظور و فرم بررسی همه گیرشناسی انفرادی جهت آنان تکمیل و از طریق معاونت بهداشتی دانشگاه ها و دانشکده های علوم پزشکی به اداره کل پیشگیری و مراقبت بیماریها ارسال گردد .

تشخیص هاری در انسان :

الف  : قبل از بروز علائم  :

۱ - تشخیص هاری در حیوان مهاجم بوسیله دکتر دامپزشک .۲ - تحت مراقبت قرار دادن سگ گزنده به مدت ۱۰ روز تمام ، و اگر تا روز تزریق نوبت چهارم واکسن (روز چهاردهم) سگ زنده ماند مسلماَ هار نیست و باید از ادامه واکسیناسیون شخص گزیده شده خودداری شود .۳ . کشتن حیوان مشکوک به هاری و ارسال سر حیوان به انستیتو پاستور( بریدن سر حیوان باید بوسیله مامورین دامپزشکی یا بهداشت با استفاد هاز وسائل کامل خفاظتی انجام می گیرد و در یک کیسه نایلونی ضخیم غیر قابل نفوذقرار داده و آن را در یک یخدان پر از یخ قرار می دهند ) .۴ . نمونه برداری از بافت مغز با استفاد ه از کیت های مخصوص نمونه برداری .
ب  : بعد از ظهور علائم و مرگ  :

پس از ظهور علائم هاری و به منظور تشخیص قطعی بیماری در انسان پس از فوت می بایستی مراتب تلفنی با بخش هاری و به منظور نمونه برداری (اتوپسی) اعلام و هماهنگی و اقدام لازم بعمل آید .

پرشین کلینیک:منبع

هاری : (قسمت اول)

هاری یک بیماری حاد و کشنده ویروسی سیستم مرکزی است که مخصوص گوشتخواران اهلی و وحشی بوده انسان و سایر حیوانات خونگرم پستاندار بطور تصادفی و غالباً از طریق گزش به آن مبتلا می شوند .

اهمیت بیماری به دلایل زیر می باشد :

۱ - میزان کشندگی بالا (صد درصد) بطوری که پس از ظهور علائم بالینی چه در انسان و چه در حیوان  ، متاسفانه درمان پذیر نبوده و بیمار محکوم به مرگ خواهد بود .

۲ - افزایش روند حیوان گزیدگی انسانی که بناچار سالانه مبالغ زیادی صرف خرید سرم و واکسن ضد هاری جهت درمان پیشگیری مجروهین می گردد که در مورد واکسن کلا ً و در مورد سرم بخش اعظم آن از کشورهای خارج خریداری می گردد . بطوریکه سالانه حدود ۱۶ میلیارد ریال توسط وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و فقط به خرید فوق اختصاص می یابد .

۳ - تلفات و خسارت اقتصادی که بیماری در دام ها ایجاد می کند .

وضعیت و پراکندگی بیماری در جهان

با وجودی که بیش از یک قرن از کشف واکسن هاری توسط پاستور می گذرد به علت تنوع میزبان های حساس به بیماری در حیوانات اهلی و وحشی نظیر گوشتخواران ، علفخواران ، جوندگان و خفاش ها ، هنوز بیماری در بیشتر کشورهای جهان از نواحی قطبی تا مناطق استوایی به صورت آندمیک وجود دارد و علیرغم پیشرفت های حاصل در تکنولوژی و علوم پزشکی و پیراپزشکی و مطالعات گسترده دهه اخیر ، با کمال تاسف هنوز درمانی برای مبتلایان به هاری پس از ظهور علایم بالینی وجود ندارد . بطویکه علیرغم عدم گزارش دهی بسیاری از کشورها ، سالیانه نزدیک به ۶ میلیون نفر در دنیا علیه هاری واکسینه شده و همچنین حدود ۰۰۰/۵۰۰ نفر در اثر این بیماری جان می سپارند .

وضعیت بیماری در ایران

درکشور ما هم مشکل هاری وحشی و هم گرفتار هاری اهلی می باشیم . هاری حیوانی به صورت آندمیک در تمام استان های کشور کم و بیش وجود دارد ؛ اما در مناطق جنگی و کوهستانی شیوع آن بیشتر است . مخازن هاری وحشی در نقاط کوهستانی گرگ و روباه هستند . مخازن هاری شهری معمولاً سگ های ولگرد و در موارد کمی گربه ها هستند . ضمنا ً هر ساله تعداد زیادی از دام های اهلی در اثر ابتلای به هاری تلف شده و زیان های اقتصادی فراوانی را بوجود می آورند .
بر اساس آخرین گزارشات رسیده از استان ها در سال ۱۳۷۴ پراکندگی گاز گرفتگی انسان توسط حیوانات مختلف به شرح زیر است  :

الف : استان های با آلودگی بسیارشدید (بروز۲۳۰ ـ ۱۷۷ درصد هزار نفر جمعیت) شامل : استان اردبیل

ب : استان های با آلودگی شدید ( بروز ۱۷۶ ـ ۱۲۱ در صد هزار نفر جمعیت ) شامل : استان های گیلان، مازندران، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی و کهگیلویه و بویر احمد

ج : استان های با آلودگی متوسط (بروز ۱۲۰ ـ ۱/ ۶۶ در صد هزار نفر جمعی ) شامل : استان های خراسان، سمنان، مرکزی، زنجان، همدان، خوزستان، چهار محال بختیاری، فارس، بوشهر و کرمان .

د : استان های با آلودگی کم ( بروز ۶۶ ـ ۱۱ در صد هزار نفر جمعیت ) شامل : استان های تهران، کردستان، کرمانشاه، ایلام، لرستان، اصفهان، یزد، سیستان و بلوچستان و هرمزگان .

عامل بیماری

ویروسی است نوروتروپ (متمایل به بافت عصبی) ، از گروه رابدوویروس ها ، ویروس هاری در حرارت ۵۰ درجه سانتی گراد در عرض ۱۵ دقیقه و در حرارت ۶۰ درجه سانتی گراد در عرض ۳۵ ثانیه و در حرارت ۱۰۰ درجه سانتی گراد در عرض چند ثانبه ازبین می رود . بنابر این برای ضد عفونی کردن وسایل آْلوده کافی است چند دقیقه آن ها را بجوشانند . فنل ، الکل ، و فرمل سریعا ً ویروس را از بین می برند .

راههای سرایت بیماری

۱ - راه گاز گرفتن : اصلی ترین راه (درگربه سانان از طریق کشیدن پنجه نیز ممکن است) .

۲ - راه پوست : بیماری هاری از راه پوست سالم قابل سرایت نیست ولی اگر کوچکترین خراش یا زخمی در جلد وجود داشته باشد قابل انتقال خواهد بود .

۳ - راه مخاطات : امکان پذیر است، بنابر این سگ ها و گربه های به ظاهر سالم در اواخر دوره کمون بیماری ، می توانند از طریق لیسیدن لب و چشم و بینی کودکانی که با آنها بازی می کنند صاحبان خود را به بیماری هاری مبتلا نمایند .

۴ . راه تنفس : امکان پذیر است (خصوصاً در غارهایی که خفاش آلوده زندگی می کند) .

۵ - راه پیوند اعضاء : دو مورد انتقال در اثر پیوند قرنیه فردی که مبتلا به هاری بوده و از قرنیه وی جهت ۲ نفر استفاده گردیده است، در سال ۱۳۷۳ در ایران گزارش شده است ) .

۶ - انتقال از راه دستگاه گوارش : بعید است ولی حیوانات گوشتخوار ممکن است بندرت از خوردن لاشه حیوانات تلف شده از بیماری هاری به این بیماری مبتلا شوند . ضمناً بایستی از خوردن گوشت و سایر فراورده های دام های مبتلا به هاری خودداری شود .

۷ - انتقال از راه جفت : بعید نیست .

۸ - انتقال از طریق وسایل آلوده : بعید است . (چون ویروس هاری بی هوازی است) .

۹ - انتقال بیماری از انسان به انسان : جز در یک بررسی که در سال ۱۹۸۵ در پاکستان بعمل آمده و تعدادی از بچه های نوزاد که توسط یک نفر ختنه شده بودند و مبتلا به هاری شدند و بعداً معلوم شد که شخص ختنه کننده مراحل آخر دوره کمون هاری را طی می نموده و بر طبق عادت سنتی مقداری از بزاقش را در محل ختنه می ریخته مورد دیگری گزارش نشده است . با این وجود هنگام نگهداری و پرستاری از شخص مبتلا به هاری باید رعایت کلیه جوانب احتیاطی به عمل آمده و ضمن استفاده از وسایل حفاظتی کامل ، لوازم و وسایل بیمار با دقت هر چه تمامتر ضد عفونی گردد . ضناً پزشکان موظفند در مورد هر انسفالیت و فلجی با پرسش در مورد حیوان گزیدگی بیمار به بیماری هاری نیز توجه نماید .

کلینیک پرشین

دیستمپر و سگ‌ها

آنچه صاحبان حیوانات خانگی از بیماری دیستمپر در سگ‌ها باید بدانند .بیماری دیستمپر چیست ؟

دیستمپر یک بیماری به شدت مسری و شدید است و توسط ویروسی که به دستگاه تنفسی ، گوارشی و اغلب ، سیستم عصبی توله‌ها و سگ‌ها حمله می‌کند ایجاد می‌شود . این ویروس همچنین حیوانات وحشی نظیر روباه ، گرگ ، کایوت ، راکون ، راسو و موش خرما را هم می‌تواند مبتلا کند .

ویروس این بیماری چگونه منتقل می‌شود ؟

توله‌ها و سگ‌های بالغ معمولاً از طریق مواجهه با ترشحات تنفسی حیوانات آلوده و از راه هوا دچار عفونت می‌گردند . این بیماری را باید تک‌گیر دانست . از آنجایی که این بیماری در حیوانات وحشی هم دیده می‌شود ، لذا ارتباط حیوانات اهلی و وحشی با یکدیگر ممکن است انتشار ویروس را تسهیل نماید .

کدام دسته از سگ‌ها بیشتر در معرض خطر هستند ؟

گرچه همه سگ‌ها در برابر این بیماری خطر را احساس می‌کنند اما توله های زیر چهار ماه و سگ‌هایی که بر علیه ویروس عامل بیماری واکسینه نشده‌اند از شانس بیشتری برای ابتلا برخوردارند .

علائم ابتلا به دیستمپر چیست ؟

اولین نشانه دیستمپر ترشح از چشم حیوان است که ممکن است آبکی بوده یا چرکی به نظر آید . متعاقباً حیوان مبتلا علائمی نظیر تب ، ترشحات بینی ، سرفه ، احساس کسالت ، کاهش اشتها ، استفراغ و اسهال را نشان می‌دهد . در مراحل بعدی  ، ویروس می‌تواند به سیستم عصبی حمله کند و باعث بروز تشنج و فلج کامل یا ناقص گردد . گاهی هم ویروس سبب سفت شدن footpad می‌شود . این بیماری اغلب کشنده است . اگر حیوانی از این بیماری جان سالم به در ببرد ، با این حال ویروس عامل دیستمپر می‌تواند آسیب غیرقابل جبرانی به سیستم عصبی سگ وارد سازد . البته از آنجایی که این بیماری بسیار خطرناک است و ممکن است علائم متنوعی ایجاد کند باید در اسرع وقت در صورت مشکوک بودن به آن توسط دامپزشک معاینات کامل و دقیق صورت گیرد .

دیستمپر چگونه تشخیص داده و درمان می‌شود ؟

دامپزشکان بر اساس نشانه‌های بالینی و آزمایشات پاراکلینیکی به تشخیص می‌رسند . داروی اختصاصی برای از بین بردن ویروس عامل بیماری وجود ندارد . با این وجود درمان برای جلوگیری از ایجاد عفونت ثانویه  ، کنترل استفراغ ، اسهال یا علائم عصبی و جبران مایعات از دست رفته از طریق مایع درمانی انجام می‌شود . حیوان بیمار باید گرم نگه داشته و از حیوانات سالم جدا نگه داشته شود .

راه پیشگیری از بیماری دیستمپر چیست ؟

واکسیناسیون و جلوگیری از تماس با حیوانات آلوده مهمترین راههای پیشگیری از ابتلا به دیستمپر است . از واکسیناسیون به هیچ وجه نباید غافل شد . توله های جوان بسیار به  این عفونت حساسند و ممکن است ایمنی مادری آنها از طریق شیر قبل از آنکه سیستم ایمنی بدنشان توانایی مقابله با این ویروس را داشته باشد تحلیل رود . اگر توله در همین فاصله تحلیل ایمنی مادری با ویروس مواجه شود احتمال ابتلای آن به عفونت وجود دارد .

نکته مهم دیگری که باید توجه داشت این است که ایمنی مادری که از طریق شیر ایجاد می‌شود ممکن است با پاسخ مؤثر به واکسیناسیون اختلال ایجاد کند . این بدان معنا است که حتی ممکن  است توله‌های واکسینه هم به این بیماری مبتلا شوند! به همین دلیل و برای کم کردن این احتمال باید از دستور دامپزشک برای تکرار واکسیناسیون در موعد مقرر پیروی کرد . تا زمانی که واکسیناسیون توله کامل نشده نباید آنرا در محیط‌های شلوغ نظیر پارک  ، پت شاپ و غیره برد . در مورد سگهای بالغ هم باید به برنامه تکرار واکسیناسیون سالانه که توسط دامپزشک تجویز می‌شود حتماً پایبند بود .

کلینیک پرشین

ده نوع جراحت عامل لنگش در سگ
 
 لنگش می تواند نشانه ای از وجود یک تومور در استخوان  ، مغز یا سیستم اعصاب مرکزی باشد . اگر علاوه بر لنگش علائمی نظیر عدم تقارن در راه رفتن بین پاها یا عدم تعادل مشاهده شود یا توده ای لمس گردد باید از نظر وجود تومور حیوان مورد معاینه و آزمایش قرار گیرد …

ده نوع جراحت عامل لنگش در سگ لنگش سگ لزوماً همراه با افزایش سن حیوان نیست و می تواند به علت مشکلاتی از یک تروما یا عارضه ای مرموز و مزمن باشد . لنگش را باید همیشه جدی گرفت چرا که یک لنگش ساده هم می تواند نشانه یک وضعیت خطرناک و تهدیدکننده زندگی حیوان باشد . عللی که باید صاحب یک سگ با آنها آشنا باشد و در صورت مواجهه با آن به دامپزشک مراجعه کند عبارتند از :

۱ -  جراحت بافت نرم : این عامل را می توان شایعترین علت لنگش سگ نامید . رگ به رگ شدن ، کشیدگی عضله و تروماهای کوچک وارده به عضلات از این دسته اند . معمولاً این دسته عوامل خطرناک نیستند و با استراحت و تجویز داروهای ضد درد خفیف درمان می شوند .

۲ -  آرتریت : اگر سگی در بلندشدن از جای خود یا بالارفتن از پله ها و پایین آمدن مشکل دارد باید در این خصوص با دامپزشک برای اطمینان از عدم وجود آرتریت مشورت نمود . اگر سگ جثه بزرگی دارد ممکن است دیسپلازی لگن هم در بین باشد .

۳ -  جراحت کف پا یا ناخن : بریدگی کف پا می تواند به لنگش منجر شود . سنگ تیز  ، خرده چوب یا شیشه هم می تواند در کف پا فرو رفته و باعث لنگش شود . شکستگی ناخن هم از دیگر علل است . به تورم یا علائم عفونت هم باید توجه کرد . تغییر ناگهانی و شدید آب و هوا هم می تواند به آسیب و ترک خوردن بافت کف پا و دردناک شدن آن منجر گردد .

۴ -  شکستگی های داخلی : این نوع شکستگی استخوانی به نحوی است که پوست دچار آسیب نشده است . البته ممکن است تا مدتی این عارضه مشخص نشود بخصوص اگر پا ظاهر غیرطبیعی در اثر پیچ خوردگی و غیره نداشته باشد .

۵ -  شکستگی شدید : در این نوع شکستگی  ، استخوان آسیب دیده از پوست بیرون زده است . در این حال ممکن است عفونت در اثر مواجهه استخوان با خارج هم عارض گردد .

۶ -  شکستگی اپی فیزیال : این نوع شکستگی معمولاً در انتهای استخوانهای بزرگ نظیر femur یا humerus و در محل صفحات رشد در توله ها یا سگ های جوانتر اتفاق می افتد .

۷ -  درد با علت نامشخص : عارضه ای در توله ها و سگ های جوان وجود دارد که از آن به panosteitis تعبیر و باعث لنگش می شود . علت اصلی آن مشخص نیست اما نقش ژنتیک در آن مؤثر است . رشد سریع و غذاهای با پروتئین بالا هم بی تأثیرنیستند .

۸ -  جراحت لیگامنت : لیگامنت‎‌ها رشته های عضلانی هستند که استخوانها را در محل مفاصل بهم پیوند می دهند . وقتی دچار جراحت شوند ، کارکرد مفصل با مشکل مواجه شده و حیوان دچار لنگش می گردد .

۹ -  تومورها : لنگش می تواند نشانه ای از وجود یک تومور در استخوان  ، مغز یا سیستم اعصاب مرکزی باشد . اگر علاوه بر لنگش علائمی نظیر عدم تقارن در راه رفتن بین پاها یا عدم تعادل مشاهده شود یا توده ای لمس گردد باید از نظر وجود تومور حیوان مورد معاینه و آزمایش قرار گیرد .

۱۰ -  مشکل زانو : ممکن است در اثر پرش  ، عفونت یا تروما استخوان زانو دچار مشکل گردد که در این صورت باید با دامپزشک مشورت نمود .

منبع:کلینیک دامپزشکی پرشین

استفراغ در سگ:

استفراغ یا برگرداندن غذا، در واقع علامتی حاکی از وجود یک اختلال در ایستگاه گوارش حیوان بوده و به علل متعددی ممکن است ایجاد شود.

استفراغ مداوم و شدید همراه با انقباضات شکم ونیز ترشح بزاق،بالا اوردن مواد غذایی همراه خون،مواد خارجی یا انگل ها،اوغ زرن های مکرر بدون انکه چیزی از دهان حیوان خارج شود و همراه شدن این حالات با اسهال،سر گیجه،بی حالی،تب و عدم خوردن غذا، همگی دلایلی بر وجود بیماری های گوارشی در حیوان بوده و در این حالت باید هرچه سریعتر به دامپرشک مراجعه کرد.

چنانچه استفراغ فقط یک یا دوبار صورت گیرد،نگران کننده نخواهد بود.زیرا این حالت گه گاه به شکل طبیعی در سگ ها به دنبال هیجان و فعالیت شدید یا خوردن غذای سنگین ونا مطبوع رخ می دهد.

در صورت مشاهده این حالت بهتر است برای مدت ۱۲ تا ۲۴ ساعت به حیوان غذا ندهید، کمی یخ در اختیار او قرار داده و به مدت چند روز ار غذاهای نرم واب پز مثل تخم مرغ اب پر،سبزیجات پخته و گوشت اب پر که چرب نباشد جهت تغذیه حیوان استفاده نمایید.

استفراغ ممکن است ناشی ار بیماری های عفونی،انسداد و پیچ خوردگی دستگاه گوارش،زخم های گوارشی،سرطان،نارسایی کلیوی،نارسایی کبدی،نارسایی غدد فوق کلیه و سایر بیماری ها باشد.

به این قضیه نیز باید توجه کرد که گیر کردن استخوان در گلو یا معده سگ می تواند حالت تهوع مداوم و عدم میل به غذا در او ایجاد نماید.

بنابراین بهتر است ار استخوان های نازک و شکننده همچون اسکلت مرغ در غذای سگ ها بخصوص نژاد کوچک استفاده نکنید.

دکتر هستی آذراباد

دکتر علی نصیریان

کالوس یا پینه:

این عازضه معمولا” در سگ های بزرگ جثه در نواحی که در تماس دائم با سطوح سخت و خشن مثل زمین های بتونی قرار دارند ایجاد می شود.

پشت ارنج،سطح خارجی مچ و جوانب پاها از جمله قسمت های مستعد بروز این عارضه محسوب می گردد.

در این نواحی پوست بدن ضخیم شده ،پینه می بندد و موهای آن می ریزد.

در موارد شدید،این عارضه به یک زخم باز و عفونی تبدیل می شود که بهترین راه جلوگیری از ایجاد آن،فراهم کردن بسترینرک برای سگ هاست.

دکتر هستی اذراباد ودکتر علی نصیریان    

دراماتیت چین پوستی:

این بیماری بیشتر در سگ های کوچک جثه به ویژه نژادهای شارپی که در بدن ان ها چین و چروک فراوانی وجود دارد، خمچنین در نژادهای پاگ،بوستون تریر و پکینز دیده می شود.

در این نزادها به علت اصطحلاک پوست با پوست ،ترشحات بدن مثل اشک،بزاق،ادراروعرق و یا عدم رعایت نکات بهداشتی، ممکن است شاهد بروز این بیماری باشیم.

در این شرایط پوست نواحی چین دار بدن اغلب دچار و گندیدگی شده وبوی بدی از این نواحی به مشام می رسد.

درمان تحت نظردکتر دامپزشک اغلب توسط شستشو و ضد عفونی موضع و در صورت لروم،جراحی و برداشت چین های اضافی بدن صورت می گیرد.

دکترهستی اذراباد

دکترعلی نصیریان

آبســـــــــــه:

آبسه  در اثر تجمع چرک در زیر پوست یا بافت های عمقی تر ایجاد می شود.

مجروح شدن پوست به علت نفوذ اجسام خارجی،،ترزیق غیر استریل داروها و یا گزش حشرات و سایر جانوران از عوامل ایجاد کننده این غارضه محسوب می شوند.

منطقه مبتلا به آبسه اغلب ملتهب،قرمر رنگ و دردناک بوده و سطح آن نیز در ملامسه گرم است.

درمان باید توسط دکتر دامپرشک و با خارج کردن محتویات چرکی داخل ابسه و استفاده از دارو های انتی بیوتیکی انجام گیرد.

دکترهستی اذراباد ودکتر علی نصیریان